دانشنامه تخصصی

زنگ زدایی آهن با سندبلاست آهن

 

تصویر زنگ زدایی آهن با سندبلاست آهن | سندبلاست عسگری
زنگ زدایی آهن با سندبلاست آهن

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

زنگ زدایی آهن با سندبلاست آهن، یکی از ارزان ترین و کارامدترین روش‌های زنگ زدایی آهن است. آهن از جمله مهم‌ترین فلزاتی به حساب می‌آید که انسان در کارهای اساسی خود نظیر ساخت خانه، کارگاه، ماشین و موارد بی شمار دیگر از آن استفاده می‌کند. یکی از مشکلاتی که همواره این فلز پرکاربرد را تهدید می‌کند، خطر خوردگی و زنگ زدن است. زنگ زدن در اصطلاح به واکنش دادن آهن با اکسیژن گفته می‌شود که در حضور آب یا رطوبت انجام می‌گیرد. اگر چه امکان زنگ زدن آهن در همه مکان‌ها وجود دارد، اما جاهایی که هوا شرجی بوده یا آهن به صورت مداوم با آب در ارتباط است، احتمال زنگ زدگی افزایش پیدا می‌کند. زنگ زدن آهن، علاوه بر این که کارایی موثر آن را کاهش می‌دهد، هم چنین باعث می‌شود که نتوان به خوبی آن را رنگ آمیزی کرده یا جوش داد.

در هنگام زنگ زدن آهن لایه‌های قرمزی بر روی سطح آن تشکیل می‌شود که در واقع همان بخش هایی از آهن است که با اکسیژن واکنش داده است. این لایه‌ها از جوش خوردن مناسب آهن یا قرار گرفتن رنگ بر روی آن جلوگیری می‌کنند. به این ترتیب، قبل از کار کردن با آهن زنگ زده، ابتدا آن را زنگ زدایی می‌کنند. برای این کار روش‌های زیادی وجود دارد که یکی از موثرترین آن‌ها سندبلاست کردن آهن برای زنگ زدایی است. در ادامه روش انجام این کار و هم چنین انواع مدل های سند بلاست را برای زنگ زدایی از تیرآهن و سایر سازه های آهنی، به طور کامل بیان خواهیم کرد.
 
سند بلاست کردن آهن یعنی چه؟

همان‌طور که اشاره کردیم، سندبلاست کردن یکی از روش های جلوگیری از زنگ زدگی آهن مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ اما چیزی که اهمیت دارد، نحوه انجام این کار است. با کمی دقت می‌توان از نام این روش هم متوجه مواد مورد استفاده در این روش شد. سند در لاتین به معنی ماسه بوده و سندبلاست هم روشی است که با استفاده از ماسه، کار زنگ زدایی آهن انجام می‌شود. در واقع در این روش ماسه با فشار زیادی به تیرآهن یا هر قطعه آهنی دیگری که دچار زنگ زدگی شده برخورد داده می‌شود.

  • انواع سندبلاست برای زنگ زدایی آهن

سند بلاست کردن یکی از بهترین روش‌هایی است که برای زنگ زدایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این کار خود به چند طریق انجام می‌شود که تفاوت آن ها هم در ماده مکملی است که در کنار ماسه مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ این ماده به طور معمول آب یا هوا است که هر کدام از آن‌ها متناسب با شرایط مورد استفاده واقع می‌شوند.
 

  1. انجام سندبلاست به وسیله هوا یا ایربلاست

در این مورد ماسه با فشار هوا به سمت آهن زنگ زده پرتاب می‌شود و کار زنگ زدایی را انجام می‌دهد. این روش بسیار مناسب است اما ایرادات مهمی هم دارد. زمانی که روش ایربلاست برای زنگ زدایی آهن مورد استفاده قرار می‌گیرد، گرد و غبار زیادی در محیط تولید می‌شود که می‌تواند به سلامتی پرسنل آسیب برساند. هم چنین برخورد خشک و مستقیم ماسه با آهن، امکان آسیب دیدگی آن را هم به وجود می‌آورد. این موضوع سبب شده است که از روش دیگری هم برای سندبلاست کردن استفاده شود.
 

  1. سندبلاست با آب یا واتربلاست

روش دیگر که برای سند بلاست کردن آهن مورد استفاده قرار می‌گیرد، استفاده از آب به جای هوا است. این کار هم از تولید گرد و غبار زیاد و هم از آسیب دیدن آهن جلوگیری می‌کند. بنابراین برای انجام بهتر و راحت تر سندبلاست، می‌توان از آب هم به جای هوا استفاده کرد. اما این طور نیست که بگوییم این روش همیشه بهتر است؛ متناسب با شرایط و ظرافت کار، ممکن است هر کدام از این روش ها مورد استفاده قرار بگیرد.

 

  • سندبلاست کردن شرایط مناسب برای رنگ زدن را به وجود می‌آورد

اگر آهن به وسیله رنگ پوشش داده نشود، امکان زنگ زدن و خوردگی آن بعد از نصب و استفاده هم وجود خواهد داشت. بنابراین برای افزایش طول عمر و جلوگیری از آسیب دیدگی آن، حتما باید قبل از استفاده رنگ آمیزی گردد. اما نکته‌ مهم این است که امکان رنگ آمیزی آهن زنگ زده وجود ندارد؛ اگر این کار را هم انجام دهیم، رنگ به خوبی به آن نمی‌چسبد و پس از مدتی دوباره کنده خواهد شد. سندبلاست کردن باعث تمیز شدن آهن از این لایه های مزاحم شده و در نتیجه کار رنگ آمیزی آن به خوبی انجام می‌گیرد.
سندبلاست کمک می‌کند که آهن به خوبی جوش بخورد

در بسیاری از موارد که از تیرآهن یا سایر سازه‌های آهنی استفاده می‌شود، باید در هنگام کار آن‌ها را به یک دیگر جوش داد. در این مورد هم وجود لایه های زنگ در فرآیند جوش مزاحمت ایجاد کرده و باعث می‌شوند که این کار به خوبی انجام نگیرد. سندبلاست کردن آهن زنگ زده با برداشتن این لایه های قرار گرفته بر روی سطح آن، باعث می‌شود که بتوان آهن را به خوبی جوش داد.
این روش آلودگی‌های سخت‌تر را هم رفع می‌کند

در برخی موارد هم ممکن است قطعات آهنی با روغن، گریس یا موارد این چنینی دیگر آلوده شده باشند. یکی از بهترین روش‌ها برای برطرف کردن این نوع آلودگی‌ها هم استفاده از روش سندبلاست است. سندبلاست کردن این گونه آهن‌ها که با مواد روغنی آلوده شده‌اند، تا 90 درصد آلودگی را رفع می‌کند. در صورتی که سایر روش‌ها مانند استفاده از سمباده و برس برای این کار شاید 50 تا 60 درصد این آلودگی ها را رفع نمایند. بنابراین در این گونه موارد هم استفاده از سندبلاست کارایی بالایی داشته و می‌تواند بسیار مفید واقع شود.